Cumhuriyet Dönemi
Türkiye'si zorlu bir mücadele dönemi olmuştu. Savaşlardan yeni
çıkan ülke teknik ve modernlikten uzak bir görünüm veriyordu,
ulaşım alanında da Bursa bu koşullar paylaşılıyordu.
O dönem otomobiller Uzun Kasa tipi olup 6 kişilik yolcu
kapasitesi ile çalışırdı. Bu dolmuşlar çoğu zaman Milli Kasa
denilen tahta karoserli otomobillerdi. Tomruk ve yük taşıyan
kamyonlar bozularak veya şoför mahalli ve kasası olmayan yurt
dışından gelen şaselere şoför mahalli, oturma grupları imal ve
monte edilerek otobüs haline getiriliyordu. Bu vesile ile
otomotiv sektörünün tohumları; bu şase ve oturma grupları
imalatıyla atıldı.
Bu montaj, otobüsler ve yollar uzun mesafelere gitmek için uygun
değildi.
Önce
Bilecik Pazaryerine giderek trene biner ve Anadolu’ya ulaşırdı.
Bu yeni oluşum yeni bir meslek yaratıyordu, ŞOFÖRLÜK.O dönemde
hükümet, şoförlük kursları açıyordu. Bu kursları bitirenler
ehliyetlerini Belediyeden alırdı. Her ilde; o ilin belediyesinin
vermiş olduğu ehliyet geçerliydi.
Bu sebeple şoförlerde; gideceği her ilin ehliyeti olurdu. Bu
yüzden bazı şoförler gidilen her ile ait 5-6 ehliyet birden
taşırdı.1940’lara geldiğimizde Bursa’da bir çok garaj oluşmuştu.
Bunlardan bazıları şöyle;
Ulucamii’nin önünde Çınaraltı Garajı kuruldu, Ege ve Güzel İzmir
firmaları Karacabey-Mustafa Kemalpaşa-Bandırma-Balıkesir ve
İzmir’e otobüs kaldırıyordu.Kozahan’ın önünden Özen firması
Ankara-Mudanya-Trilye’ye, Beyaz Otobüsler firması ise
Karacabey’e sefer yapıyordu.
Ünlü Cadde’de bugün Hüzmen Plaza’nın olduğu yerde Anadolu
Garajı’nda, Uludağ firması Eskişehir-Ankara-Konyaya yolcu
taşıyordu. Hemen karşısında bugünkü Kamil Koç İş Merkezi’nin
olduğu yerde İstanbul Garajı’ndan. Koç Firması,
Yalova-Karaköy-Ankara’ya, Moda Firması’da Yalova’ya sefer
yapıyordu. Hemen yukarısında Mavi Köşe’de Akın Garajı Otokar
Firması Yalova’ya araç kaldırıyordu.
Bu dağınık ve küçük garajların bir merkezde toplanması ihtiyacı
bir merkezi garaj ihtiyacını iyiden iyiye ortaya koymuştu.
Nitekim otobüslerde rahatlık ve büyüklük olarak gelişmeler
yaşanmaya başladı.
İLK GARAJ (Santral Garaj) ;
1957 yılında temeli atılan Santral Garaj. 1961 Şubat ayında
hizmete açıldı. Açıldığında ise şu yazıhaneler vardı.
Kamil
Koç - Uludağ-Moda – Şeref - Güzel İzmir-Ege – Varan - İnegöl
Seyahat-Yenişehir – Bilecik - Meriç-Otokar – Orhaneli –
Orhangazi – Özen - Şirin ve Vardar.Yazıhaneler’in kirası 50.-TL.
idi. Günün zor koşullarına göre bu kiranın bile ödenmesi güçtü.
Dağınık eski garajların tamamı kapatılarak tüm otobüslerin yeni
garaja toplanması mecbur bırakıldı. Yer belediyenin, İşletme
Emek İnşaat’a (Emekli Sandığı) aitti. Belediye’ye %20 gelir
ödüyordu.1978 yılı Ağustos ayında tütün deposundan çıkan
yangınla yanan en üst 4’ncü kat minibüs-taksi garajı, 3’ncü kat
Hemzemin kapalı otobüs garajı, 2’nci kat kamyon garajı olup
(tütün deposu), en alt kat tamirhaneler olarak kullanılıyordu.
BOYKOOP (Otobüs Yazıhaneleri Temin Tevzi Kooperatifi);
İstanbul’da otobüs yazıhanecilerinin bir dernek kurup dayanışma
içine girdiklerini öğrenen Bursalı otobüs yazıhanecilerini
harekete geçirdi, Dernek olmaktan Kooperatif olmanın daha
avantajlı olacağı düşüncesi ile rekabeti de ortadan kaldırmak,
yardımlaşmak ve organize olmak açısından kurumsallaşmayı
düşündüler. En uygun koşullara kooperatiflerin sahip olması
münasebeti ile 16 Ocak 1985 yılında 7.500.-TL. (Yedibinbeşyüz)’er
lira sermaye ile BOYKOOP (Otobüs Yazıhaneleri Temin Tevzi
Kooperatifi) kuruldu. Bu isim daha sonra Bursa Otobüsçüleri
Temin Tevzi Kooperatifi olarak değiştirildi.İlk Yönetim Kurulu 7
kişilik kadro ile ; Başkan: İ.Sami AĞIRCA, II.Başkan: Hüseyin
DEMİR Yönetim Kurulu Üyesi: Doğan Dikici olmak üzere Üyeler:
Sedat PARMAKSIZ, Ali ALTINKÖK, A.Murat GÜLEZ, Enver GÜLDOĞAN
Kooperatif; üyelerinin ortak menfaatlerini koruyan, dayanışma ve
birlikte hareket etme çabaları ile rekabetin de ortadan kakması
ile meşgul idi.
YENİ TERMİNAL
Ancak 1978 yazında yanan Santral Garaj’ın 1988 yılında tamir
ve bakımının yapılabilmesi için geçici olarak Garaj’ın
boşaltılması istendi.
Küçülen garajın yoğunluk ve sıkışıklığın artmasıyla Yeni Garaj
sorunu ile karşı karşıya gelindi.
Büyükşehir Belediyesi bugünkü yeri geçici garaj için gösterdi.
Avam proje çizilip prefabrik yapılarla geçici garajın yapımını
üstlenip kira ödememek fikri bugünkü uygulamanın temellerini
attı.Yönetim Kurulu Başkanları İdaresi’ndeki Boykoop’u, bugünkü
terminalin yapımı ve işletilmesi ile ilgili sorumluluk altına
soktu.
16 Mayıs 1990 yılında Boykoop Yap İşlet Devret Modeli ile 25
yıllık kullanım hakkı ile yeni garaj yapılmasını üstlenmeyi
kararlaştırdı. 22/06/1993 yılında proje üzerinden teklif
verilerek yapılan görüşmelerden bir sonuç alınamayınca belediye
bir ihale dosyası hazırladı.
Boykoop Yönetim Kurulu 04/08/1993 tarihinde yapılan oylamada
yeni garaj yapımı ihalesine girmek kooperatifçe kabul edildi.
19
Eylül 1995 tarihinde Yeni Terminal’in inşaası ile ilgili ihaleyi
Boykoop kazandı ve derhal Belediye ve proje sorumluları ile
görüşülerek projeler, İç Yönetmelik, müteahhit firma araştırması
çalışmalarına başlandı. Belediye’den projeler ve yer teslim
alındı. 15/11/1995 ihale ile inşaatı yapacak müteahhit firmanın
GİNTAŞ A.Ş. olması kararlaştırıldı.
İLK TEMELLER ATILIYOR
13 Aralık 1995 tarihinde kalabalık bir topluluk kitlesiyle
225.000.000.000.-TL. tahmini keşif bedeli ile inşaatın yapımına
başlandı. Tamamlanma süresi 24 ay olarak planlanmıştı.
15/06/1997 tarihinde miadından 5 ay önce tahmini keşif bedelinin
çok üzerinde bir maliyetle inşaat tamamlanıp aynı gün işletmeye
açılmıştır.
BURSA ŞEHİRLERARASI OTOBÜS TERMİNALİ (BOYKOOP)
Türkiye’nin dördüncü ili ve karayolu ulaşım ağının üzerinde
önemli bir kavşak olan Bursa ile Boykoop yönetiminde beşinci
yaşını dolduran şehirlerarası otobüs terminali modern ve
kullanışlı mimari yapısı ve şehirlerarası ulaşımın odak noktası
olmak sıfatı ile yolculara en iyi hizmeti vermeye devam ediyor.
